Saūli

opracował: k.

Saūli, tańcząca na srebrnym wzgórzu

ma srebrne buty na nogach

Szczęście przynosi tym co ją ujrzą

jak tańczy, skacze w obłokach

Saūli – pruska bogini słońca – jest mocno związana z kołem, tańcem. Czasem mówi się o niej „toczące się Słońce”, w pieśniach solarnych słońce często tańczy, kąpie się, skacze, igra, raduje się, itp.

Etnografowie często opisywali fakt, iż ludność wiejska rankiem w niektóre dni roku wchodzi na dachy, płoty, drzewa, wzgórza, właśnie po to, aby dostrzec roztańczone Słońce. I tak, w poranek letniego przesilenia (Rasas, Kaupūlis, Święto Kupały), Prusowie chcą zobaczyć jak słońce tańczy, jak pojawia się i znika na chwilę i jak świeci różnymi kolorami. Mówi się, że „ujrzeć igranie czy taniec słońca mogą tylko ludzie szczęśliwi”, oraz „kto choć raz w życiu widział igranie słońca, ten całe życie będzie szczęśliwy.”

Ma to miejsce nie tylko podczas letniego przesilenia, również 13 grudnia słońce podczas swego Powrotu słońce raduje się i tańczy. Tańczy również podczas świąt takich jak równonoc jesienna (Aīniskwas deinā), wiosenna (Swākstas deinā).

Zresztą właśnie podczas przesileń oraz równonocy mają miejsce Jej główne święta. Gdy jesienią dni stają się krótsze, Saūli słabnie w swej walce przeciwko siłom ciemności. Zaklęcia i rytuały odprawiane w tym czasie mają na celu pomóc jej i umocnić ją. 30 listopada ma miejsce pierwsze zimowe święto związane z rozpoczęciem okresu oczekiwania na „Powrót Słońca” (pagaūsenis gēisnas Sauliswārstan). Natomiast obchody święta „Powrotu Słońca” rozpoczynają się pod koniec grudnia i trwają do 6 stycznia. Między 18 a 26 grudnia ma miejsce Zēimas Sāulisstalisnā, okres „stania słońca“.

Saūli była zaślubiona Menessowi (Księżycowi), lecz rozstała się z nim, gdy zdradził ją z Ausrine – Zorzą Poranną, Jutrzenką. Za ten uczynek Perkūns (bóg burzy i wojny, a przy okazji strażnik prawa i moralności) uderzył przystojnego Mīniksa, aby go ukarać. Księżyc nie nauczył się jednak niczego ze swoich błędów, w związku z czym tą karę ponosi co miesiąc – dlatego ciągle zmienia się Jego oblicze.

Pierwszego dnia pewnej wiosny

Saūli za żonę wziął Księżyc radosny

Saūli wstawała o świcie

Księżyc nie mógł wyspać się należycie

Samotnie nocą wędrował

Gdy ujrzał Jutrzenkę to ją pokochał

Perkunas w gniewie swym mściwym

Rozpłatał mu twarz swym mieczem straszliwym

Czemuż to Saūli skrzywdziłeś?

Niewierny, przysięgi swe porzuciłeś?

Saūli jest często przedstawiana jako złotowłosa kobieta, ubrana w kosztowne szaty – nosi strój ze złotego jedwabiu, złoty szal i koronę. Rydwan, którym jeździ po niebie, ciągnięty jest przez dwa białe rumaki o złotych grzywach. Saūli jest mocno związana z morzem. Pogrąża się w nim pod koniec swej codziennej podróży, aby wykąpać się i umyć swe rumaki, następnie podróżuje łodzią. Nocą podróżuje przez świat podziemny.
Saūli jest bogata, lecz ciężko pracuje dbając o swe ziemie, pola i bydło. W przeciwieństwie do kapryśnego Mīniksa, któremu zdarza się zniknąć na kilka dni, Saūli zawsze wschodzi i wypełnia swoje obowiązki – „Jej praca nigdy nie jest skończona”. Jest bardzo kochana przez ludzi, o czym świadczyć może duża ilość dain – starych hymnów i modlitw, w których jest wymieniana.
Kocha wszystkich ludzi i wszystkich obdarza swymi promieniami. Jej miłość dla ludzi jest porównywalna z miłością matczyną. Dobre kobiety są często do niej porównywane. Saūli jest również opiekunką tradycyjnych prac kobiecych, odpowiada też za żyzność ziemi i uzdrawianie.

W obecności Saūli demony i złe duchy uciekają a ludzie mogą bezpiecznie zająć się swymi sprawami. Ale gdy opuszcza ona niebo, pewne prace muszą się zakończyć. Praca bez jej opieki wystawia człowieka na niebezpieczeństwo ze strony niebezpiecznych duchów.
Ponadto, pasterze uważają Saūli za swego jedynego strażnika i mają wiele pieśni dedykowanych jej. Zwracają się do niej nad ranem, w trakcie zachodu słońca oraz pod koniec żniw.

Ogród Saūli umieszczony jest na zachodzie. Rosną w nim jabłonie przynoszące złote, srebrne i diamentowe owoce. W tradycyjnych zagadkach oraz pieśniach Saūli bywa określana jako „złote jabłko” lub „złota jabłoń”.

W niebiańskim ogrodzie

Czasem wśród gwiazd

Czasem wśród chmur

Pnie się ta złota jabłoń

Do góry…

Nertiks – krótki tekst na temat  Saūli:

Żeńskie bóstwo, jedne z najważniejszych w panteonie. Uosabia Słońce, jej ojcem jest Dēiws Ukapirmas. Wędruje w dzień przez niebo w powozie zaprzężonym w dwa konie (zwierzęco-niebiańskie inkarnacje Aswinów). Jej tarcza wykuta przez Swāikstika daje światło i ciepło (ogień Saūli) całej Ziemii. Ogień ten trafia do roślin i dalej do zwierząt i ludzi za pośrednictwem bogini Kurka. W nocy Saūli łodzią przemieszcza się z powrotem na wschód, po dolnym oceanie niosąc swe światło światu podziemnemu. Szczyt góry Anapilis, gdzie przebywają dusze czyste nazywa się ogrodem Saūli. Wschodem i zachodem Słońca opiekują się jej córki – Deinaīna i Bitaīna (poranne i wieczorne manifestacje planety Wenus). Światło Saūli daje ochronę przeciwko złym duchom. Dlatego pewne prace na polu powinny się zakończyć przez zmierzchem.

Relacje z innymi Bogami: Mężem Saūli jest Mīniks, który zdradził ją porywając narzeczoną Ausšaūta Austrinni.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: